De geschiedenis van de vulpen

De geschiedenis van de vulpen

Tijdens opgravingen uit Egyptische graven uit circa 4.000 voor Christus zijn voorwerpen gevonden die lijken op vulpennen. Echter zeker weten doet men het niet. Ook hoe ze functioneerden is niet geheel duidelijk.

Dat geldt echter wel voor vulpennen van de Romeinen. Zij schreven met vulpennen die waren gemaakt van een stuk bamboe met een scherpe punt wat in inkt kon worden gedoopt.Om te voorkomen dat de inkt eruit liep hadden ze de binnenkant ruw gemaakt, waardoor de inkt door de kanaaltjes werd vastgehouden en daardoor langzaam naar beneden liep. Door druk uit te oefenen op de bamboe werd de inkt naar buiten gedrukt. Dit was overigens niet altijd heel succesvol. Een verder ontwikkelde vulpen van de Romeinen is overigens te zien in het Centraal Museum in Utrecht. 

De bekendste voorloper van de huidige vulpen is de ganzenveer. Door de log, het uiteinde van de ganzenveer, uit te snijden werd de dikte van de penpunt gevormd. Men moest erop letten of de veer afkomstig was van de linker of rechtervleugel van de gans. En of het één van de eerste vijf veren waren, omdat deze het beste bruikbaar waren om mee te schrijven. Voor een rechtshandige schrijver had de veer uit de linkervleugel de voorkeur en visa versa.

Het heeft zeker tot de zestiende eeuw geduurd voordat de priester Johannes Mathesius (1504 tot 1565) vond dat het schrijfgerief moest worden verbeterd. Hierover zijn geschriften gevonden waarin hij het heeft over messing schrijfgerief dat men vol met inkt kan meevoeren. Het bleek echter moeilijk om een betrouwbare vulpen te maken. Dit kwam doordat bepaalde onderdelen die van belang zijn bij een vulpen niet werden begrepen, zoals de luchtdruk en de belangrijkheid van inkt. Het grote probleem om te zorgen dat de inkt op een gelijkmatige manier uit de houder bij de penpunt kwam, kregen ze niet onder controle. Rond ca. 1850 kreeg men in de gaten hoe ze dit konden oplossen. In die periode bouwde een mechanicus een vulpen uit hoorn en brons met daarop een ganzenveer bevestigd. Deze constructie lijkt veel op de huidige apparaten. De schrijver George Gordon Byron, bekend als Lord Byron gebruikte voor zijn gedichten een vulpenachtig schrijfapparaat. In Engeland wordt dit gezien als de bakermat van de vulpen.

Maar het is onduidelijk welk land nu daadwerkelijk de ontwikkeling van de huidige vulpen zich mag toe eigenen. Was het Nederland? Engeland? of Amerika? Waar Lewis Edson Waterman een patent op vulpen had aangevraagd. Het verhaal gaat dat hij uit pure boosheid, toen hij inkt over een kostbaar document stroomde, de eerste Waterman vulpen uitbracht. Aanvankelijk was hij niet succesvol. Jaarlijks bracht hij niet meer dan 100 vulpennen op de markt. Na het derde jaar veranderde dit door een advertentie campagne. Het geld voor die advertentie moest hij lenen. Vanaf dat moment groeide het bedrijf en is nog steeds een marktleider naast andere bekenden merken, zoals LamyPilot en Diplomat. 

Slechte vulpennen bestaan er eigenlijk niet meer. De patronen vulpen worden in diverse prijsklassen gemaakt. De vulpennen met een inktreservoir zitten veelal in de hogere prijsklasse. Voor alle vulpennen geldt dat het binnenwerk het belangrijkste onderdeel is, in tegenstelling tot de vulpenpunt. Vroeger waren de penpunten zachter en gingen naar de hand van de schrijver staan. Tegenwoordig bestaat de penpunt vaak uit metaal en is dat niet meer aan de orde. Dit geldt niet voor de penpunten die van edelmetaal, zoals goud, zijn gemaakt. Dit materiaal is zachter en gaat doorgaans wel naar de hand van de schrijver staan. Het maken van een vulpen vraagt om kennis, kunde en ervaring van zaken. 

Bij 24papershop verkopen we vulpennen van verschillende merken en van verschillende materialen in iedere prijsklasse. Lees ook onze reviews van vulpennen.

 

 

Dit artikel is geplaatst in Merken op .